![Η επιστροφή Βεζένκοφ, ο clutch Πρίντεζης και η… δήλωση του ΜακΚίσικ](https://www.to10.gr/wp-content/uploads/2024/09/6302886-300x200.jpg)
Η Ιταλία θα αντιμετωπίσει την Αγγλία (11/7, 22:00) στο Γουέμπλεϊ και to10.gr παρουσιάζει την ιστορία των τελικών του Euro και στιγμές της κορυφαίας γιορτής του Ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Έχουν περάσει μόλις τριάντα μέρες από την πρώτη αγωνιστική του Euro 2020, όταν η μία εκ των φιναλίστ του σημερινού (11/7) τελικού, Ιταλία, κέρδιζε την Τουρκία στην πρεμιέρα με 3-0. Ένα μήνα αργότερα, η «Σκουάντρα Ατζούρα» φωνάζει «παρών» με τόσο εμφαντικό τρόπο, που επισκιάζει ακόμη και το πάθος των Ιταλών στην ανάκρουση του εθνικού ύμνου τους.
Από την άλλη πλευρά η Αγγλία, βρίσκεται στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος για πρώτη φορά στην ιστορία της και τον «τυφώνα» Κέιν και τον Γκάρεθ Σάουθγκεϊτ να βρίσκονται σε «αναμμένα κάρβουνα», με ένα ειδικό βάρος στις πλάτες τους: Να γυρίσει το τρόπαιο σπίτι.
Η ιστορία των τελικών είναι και θα παραμείνει το αγαπημένο θέμα των απανταχού ποδοσφαιρόφιλων. Μην ξεχνάμε φυσικά και «τα του οίκου» μας, με το «ελληνικό θαύμα» του 2004. Η ιδέα της γιορτής του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου ξεκινά από τον Γάλλο Ανρί Ντελονέ το μακρινό 1927, που πρότεινε μία διοργάνωση κατά τα πρότυπα του Κόπα Αμέρικα. Από το 1960 έχουν διεξαχθεί 15 EURO με το φετινό να γίνεται για πρώτη φορά με πρωτότυπο τρόπο, δηλαδή με ανάθεση σε διαφορετικές χώρες, και με την δυσκολία λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.
1960, Γαλλία: ΕΣΣΔ- Γιουγκοσλαβία 2-1
Ο πρώτος τελικός του EURO πραγματοποιήθηκε στην Γαλλία, με την διοργάνωση να ονομάζεται «Κύπελλο Εθνών» Το 1968 καθιερώθηκε ο θεσμός ως «Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου.
Οι δύο φιναλίστ, Σοβιετική Ένωση και Γιουγκοσλαβία αναμετρήθηκαν με την πρώτη να κερδίζει τη δεύτερη με 2-1 στην παράταση. Σε μία «δύσκολη» ιστορικά εποχή και ομάδες όπως Αγγλία, Ιταλία, και Δυτική Γερμανία να λείπουν από τη διοργάνωση, στις 10 Ιουλίου 1960, το στάδιο «Παρκ ντε Πρενς» στο Παρίσι φιλοξένησε τις δύο χώρες. Τα γκόλ πέτυχαν οι Μετρεβέλι (49’), Πονεντέλνικ (113’) για την ΕΣΣΔ και ο Γκάλιτς (43’) για την χώρα της Βαλκανικής χερσονήσου.
1964, Ισπανία: Ισπανία- ΕΣΣΔ 2-1
Την επόμενη τετραετία η ΕΣΣΔ πέρασε και πάλι στον τελικό του Κυπέλου Εθνών αυτή τη φορά με άλλον αντίπαλο, την Ισπανία. Η «Φούρια Ρόχα» ωστόσο στις 21 Ιουνίου του 1964 κέρδισε την Σοβιετική Ένωση με 2-1 και κατέκτησε το τρόπαιο για πρώτη φορά στην ιστορία της. Ο τελικός πραγματοποιήθηκε στο «Σαντιάγο Μπερναμπέου» και μπροστά σε περισσότερους από 79.000 φιλάθλους με την Ισπανία να κερδίζει χάρη στο γκολ του Μαρσελίνο Μαρτίνεζ.
1968- Ιταλία: Ιταλία- Γιουγκοσλαβία 1-1 και 2-0 σε επαναληπτικό αγώνα
Η Ιταλία έκανε το ντεμπούτο της στα ευρωπαϊκά τρόπαια, με την νίκη της επί της Γιουγκοσλαβίας με 2-0 στον επαναληπτικό αγώνα, καθώς η πρώτη αναμέτρηση δεν είχε αναδείξει νικητή. Και οι δύο αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Ρώμη παρουσία 55.000 φιλάθλων. Τα γκολ των Ρίβα (12’) και Αναστάσι (31’) έδωσαν τη νίκη στους Ιταλούς.
1972, Βέλγιο: Δυτική Γερμανία- ΕΣΣΔ 3-0
Η ΕΣΣΔ βρέθηκε για τρίτη φορά ως φιναλίστ του Κυπέλλου Εθνών, ούτε όμως αυτή τη φορά στάθηκε τυχερή. Η Δυτική Γερμανία νίκησε με 3-0 με τα γκολ των Μύλλερ (27’, 58’) και Βίμερ (52’). Ο τελικός διεξήχθη στις Βρυξέλλες και πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης ήταν ο Γκέρντ Μύλλερ.
1976, Γιουγκοσλαβία: Τσεχοσλοβακία- Δυτική Γερμανία 2-2 (5-3 στα πέναλτι)
Η Γιουγκοσλαβία έκανε την έκπληξη και κέρδισε το πρώτο της ευρωπαϊκό κύπελλο απέναντι στη Δ. Γερμανία στην διαδικασία των πέναλτι. Στην κανονική κανονική διάρκεια το ματς έληξε 2-2, ενώ σα πέναλτι νικήτρια αναδείχθηκε η Γιουγκοσλαβία. Ο τελικός πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι.
1980, Ιταλία: Δυτική Γερμανία- Βέλγιο 2-1
Η Δ. Γερμανία κατέκτησε τον δεύτερο τίτλο της νικώντας το Βέλγιο με 2-1 με τα γκολ του Χρούμπες (10’, 88’). Ο τελικός διεξήχθη στη Ρώμη παρουσία 47.864 θεατών. Πρώτος σκόρερ αναδείχθηκε ο Γερμανός Κλάους Άλοφς. Ντεμπούτο στη διοργάνωση κάνει και η Ελλάδα, χωρίς ωστόσο να αποκομίσει κάποια διάκριση.
1984, Γαλλία: Γαλλία- Ισπανία 2-0
Στο παραδοσιακό «Παρκ ντε Πρενς», το «στάδιο των τελικών», στο Παρίσι, η Γαλλία κατέκτησε το EURO «chez eux” – κάτι το οποίο ευελπιστούν και οι Άγγλοι φέτος. Κέρδισε την Ισπανία με 2-0 με τα γκολ των Πλατινί (57’) και Μπελόν (90’+2’). Πρώτος σκόρερ αναδείχθηκε ο Μισέλ Πλατινί με 9 γκολ, ρεκόρ ακατάρριπτο έως και σήμερα.
1988, Δυτική Γερμανία: Ολλανδία- ΕΣΣΔ 2-0
Στην 8η διοργάνωση του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, ήταν η σειρά των «Οράνιε» να ανοίξουν λογαριασμό. Στον τελικό που διεξήχθη στο Ολυμπιακό στάδιο του Μονάχου, νίκησε την Σοβιετική Ένωση με 2-0 με τα γκολ των Γκούλιτ (32’) και Φαν Μπάστεν (54’). Ο Μάρκο φαν Μπάστεν ήταν ο πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με 5 γκολ. Αξιοσημείωτη ήταν και η συμμετοχή της Ιρλανδίας για πρώτη φορά στην ιστορία της.
1992, Σουηδία: Δανία- Γερμανία 2-0
Το πρώτο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα που διεξήχθη έπειτα από την πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989. Η ιστορική αυτή αλλαγή επέφερε μία σειρά από διαφοροποιήσεις. Η ενωμένη Γερμανία συμμετέχει για πρώτη φορά, όπως και η Κοινοπολιτεία των Ανεξάρτητων Κρατών. Επιπλέον, η Γιουγκοσλαβία αποκλείστηκε από τη διοργάνωση λόγω του πολέμου και τη θέση της πήρε η Δανία, η οποία εν τέλει κατέκτησε και το EURO.
Η Δανία κέρδισε τη Γερμανία με 2-0 στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, πραγματοποιώντας την πρώτη μεγαλύτερη έκπληξη στην ιστορία του θεσμού.
1996, Αγγλία: Γερμανία- Τσεχία 2-1
Εκείνη τη χρονιά η ομάδα- «έκπληξη» της διοργάνωσης, η Τσεχία αντιμετώπισε την Γερμανία στον τελικό στο Γουέμπλεϊ, ωστόσο, ηττήθηκε με 2-1 στην παράταση. Το σύστημα διεξαγωγής λειτουργούσε με τον κανόνα του «χρυσού γκολ» ή αλλιώς του «ξαφνικού θανάτου». Τα τέρματα πέτυχαν οι Μπίρχοφ ( 73’, 95’) για τη Γερμανία και ο Μπέργκερ ( πέναλτι, 59’) για την Τσεχία. Πρώτος σκόρερ του «EURO 96», ο Άλαν Σίρερ.
2000, Βέλγιο, Ολλανδία: Γαλλία- Ιταλία 2-1
«Ξαφνικός θάνατος» και σε αυτό το EURO. Αυτή τη φορά το «θύμα» ήταν η «Σκουάντρα Ατζούρα» με 2-1. Στον τελικό του Ρόττερνταμ, το γκολ του Ντελβέκιο (55’) δεν ήταν αρκετό για να στέψει πρωταθλήτρια την Ιταλία. Οι «τρικολόρ» με τα γκολ των Βιλτόρ ( 90’+3’) και Τρεζεγκέ (103’) κατέκτησαν τον δεύτερο τίτλο στην ιστορία τους
2004, Πορτογαλία: Ελλάδα- Πορτογαλία 1-0
«Γκολ και φύγαμε για τελικό», «το πειρατικό», και πολλά ακόμα συνθήματα. Η Ελλάδα πραγματοποιεί εμφάνιση- θαύμα στο EURO της Πορτογαλίας στην δεύτερη μόλις συμμετοχή της στο θεσμό. Νικά στον τελικό της 4ης Ιουλίου, στο στάδιο «Ντα Λουζ» την διοργανώτρια «των πολλών αστέρων» Πορτογαλία, με 1-0 με γκολ του Άγγελου Χαριστέα (57’). Αμέσως μετά, όλοι μιλούν για «ελληνικό θαύμα».
2008, Ελβετία, Αυστρία: Ισπανία- Γερμανία 1-0
Στην 13η διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, η Ισπανία κατακτά τον δεύτερο ευρωπαϊκό τίτλο της. Κέρδισε την Γερμανία με 1-0 με το γκολ του Τόρες (33’). Η δεύτερη φορά που διοργανώνεται το EURO από κοινού σε δύο χώρες, κρίνεται επιτυχημένη, κατά τα πρότυπα του 2000 που ανατέθηκε σε Βέλγιο και Ολλανδία. Πρώτος σκόρερ; Ο Νταβίντ Βίγια με 4 τέρματα , και καλύτερος παίκτης ο Τσάβι.
2012, Πολωνία, Ουκρανία: Ισπανία- Ιταλία 4-0
Η Ισπανία γράφει ιστορία με την κατάκτηση του 3ου τίτλου της στο EURO, σιντρίβοντας την Ιταλία με 4-0 στο Ολυμπιακό στάδιο του Κίεβο. Οι σκόρερ για τη «φούρια ρόχα» ήταν οι Σίλβα (14’), Άλμπα (41’), Τόρρες (84’) και Μάτα (88’). Πολυτιμότερος παίκτης της διοργάνωσης ήταν ο Αντρές Ινιέστα.
2016, Γαλλία: Πορτογαλία- Γαλλία 1-0
Η Γαλλία μπορεί άνετα να χαρακτηριστεί ως η «χώρα του EURO», καθώς φιλοξενεί για τρίτη φορά το θεσμό, ωστόσο ητταται από την Πορτογαλία με 1-0. Το γκολ για την Πορτογαλία πετυχαίνει ο ‘Εντερ (109’). Ο τελικός έγινε στο «Σταντ ντε Φρανς» παρουσία 75.868 θεατών. Πολυτιμότερος παίκτης αναδείχθηκε ο Πέπε.
Λίγες ώρες μένουν για να δούμε εάν τελικά «It’s coming home» ή “It’s coming to Rome».