
Σήμερα αναμένονται οι ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή περαιτέρω δασμών, εντείνοντας την παγκόσμια ανησυχία
O Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να θέσει σε εφαρμογή τις απειλές που είχε προαναγγείλει για την επιβολή δασμών στις εισαγωγές από την Ευρώπη, προκαλώντας ανησυχία στην ΕΕ, που προετοιμάζεται για έναν επιζήμιο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ.
Οι δασμοί που αναμένεται να εφαρμοστούν
Ένας γενικός δασμός 20% σε όλες σχεδόν τις εισαγωγές στις ΗΠΑ έχει συνταχθεί από τους συνεργάτες του Τραμπ.
Ωστόσο, οι ηγέτες της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου ανησυχούν για το ενδεχόμενο κλαδικών δασμών, καθώς και μόνιμων εισφορών που μπορεί να επιβάλει για να αντιμετωπίσει τους ευρωπαϊκούς συντελεστές ΦΠΑ, τους οποίους θεωρεί de facto φόρο, αναφέρει δημοσίευμα του Guardian.
Μίσος προς την Ευρώπη;
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θορυβήθηκαν από τις επιθέσεις του αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, κατά της Ευρώπης, αλλά ο Τραμπ υπήρξε αξιοσημείωτα λιγότερο σπλαχνικός, περιορίζοντας τα ενδιαφέροντά του στην άμυνα και την εμπορική ανισορροπία.
Έχει παραπονεθεί ότι οι ΗΠΑ «ξεζουμίζονται από κάθε χώρα του κόσμου» και ότι «δεν είναι ευχαριστημένος με την ΕΕ» ως τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ο αποκλεισμός του από την ΕΕ στις συνομιλίες για την Ουκρανία έχει προκαλέσει ρήξη στην υψηλότερου επιπέδου γεωπολιτική διατλαντική σχέση.
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η ΕΕ έχει ήδη ανακοινώσει μια σειρά από δασμούς που σχεδιάζει να επιβάλει στις αμερικανικές εισαγωγές με στόχο τον χάλυβα και το αλουμίνιο σε είδος, καθώς και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα δερμάτινα είδη, τις οικιακές συσκευές, τα οικιακά εργαλεία, τα πλαστικά και το ξύλο.
Πηγές αναφέρουν ότι εξετάζει επίσης πυρηνικές επιλογές, συμπεριλαμβανομένων δασμών στα έσοδα που παράγονται στην ΕΕ από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί άκρως προκλητικό και θα έβαζε στο στόχαστρο τους συμμάχους του Τραμπ, όπως ο Έλον Μασκ και ο Τζεφ Μπέζος. Θα δοκίμαζε επίσης την ενότητα της ΕΕ, με την Ιρλανδία να αναμένεται να διαφωνήσει με περισσότερα τιμωρητικά μέτρα λόγω της κυριαρχίας του αμερικανικού τεχνολογικού τομέα στο Δουβλίνο.
Η ΕΕ προτιμά τις διαπραγματεύσεις και αποφάσισε να καθυστερήσει τα αντίμετρα για να ανοίξει χώρο για συνομιλίες. Ο Μάρος Σέφτσοβιτς, ο Ευρωπαίος επίτροπος για το εμπόριο και την οικονομική ασφάλεια, έχει ήδη συναντηθεί με τον Αμερικανό υπουργό Εμπορίου, Χάουαρντ Λούτνικ, και, παρόλο που ο Σέφτσοβιτς φέρεται να επέστρεψε την περασμένη εβδομάδα «με άδεια χέρια», λειτουργεί με βάση το εγχειρίδιο του Brexit, ελπίζοντας να οικοδομήσει μια προσωπική σχέση που θα προσφέρει πίστωση στην τράπεζα όταν φτάσουν στις συνομιλίες.
Διαπραγματεύσεις;
Ένας αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι δεν έχει νόημα να διαπραγματευτεί κανείς με τις ΗΠΑ σε αυτό το στάδιο, λέγοντας ότι θα ήταν σαν να διαφωνούμε για σάπια ψάρια.
«Δεν είναι πολύ παραγωγικό να αρχίσουμε τώρα διαπραγματεύσεις για την άρση των δασμών», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Βάζεις ένα βρωμερό ψάρι στο τραπέζι και μετά αρχίζεις να διαπραγματεύεσαι για να αφαιρέσεις αυτό το βρωμερό ψάρι και μετά λες: «Ουάου, έχουμε ένα σπουδαίο αποτέλεσμα: δεν υπάρχει κανένα βρωμερό ψάρι στο τραπέζι». Αυτή δεν είναι μια πολύ παραγωγική συζήτηση».
Εμπειρογνώμονες σε θέματα εμπορίου λένε επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ θα απαιτούσαν τη συμφωνία μιας στρατηγικής μεταξύ 27 διαφορετικών κρατών μελών, κάτι που θα μπορούσε να είναι δύσκολο, δεδομένου του ενδεχομένου διχασμού μεταξύ των χωρών, καθώς τα κράτη μέλη της ΕΕ διαπραγματεύονται εμπορικές συμφωνίες ως ενιαίο μπλοκ.
Το σχέδιο του Τραμπ
Ο Τραμπ έχει ως στόχο να επαναβιομηχανοποιήσει τις ΗΠΑ και να επαναπατρίσει τις θέσεις εργασίας και τους φόρους που πιστεύει ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα έπρεπε να πληρώνουν στην πατρίδα τους και όχι στο εξωτερικό. Ενώ σήμερα ο συντελεστής φορολογίας εταιρειών είναι 21%, οι ΗΠΑ για μεγάλο χρονικό διάστημα λειτουργούσαν με συντελεστή φορολογίας εταιρειών 35%, ωθώντας ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες τους να πιέσουν για χαμηλότερους φόρους.
Για την αναζωογόνηση της τοπικής βιομηχανίας, ο Τραμπ θέλει να συντομεύσει την αλυσίδα εφοδιασμού και να διασφαλίσει ότι περισσότερα εξαρτήματα κατασκευάζονται τοπικά.
Το εμπόριο
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αγαθών στον κόσμο, αγοράζοντας προϊόντα αξίας 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2023. Το μεγαλύτερο εμπορικό έλλειμμά τους είναι με την Κίνα, από όπου εισάγουν 279 δισ. δολάρια περισσότερα από όσα εξάγουν, και ακολουθεί η ΕΕ με 208 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τον Guardian.
Το εμπόριο ΕΕ-ΗΠΑ ανέρχεται σε 1,6 δισ. ευρώ, αλλά μόνο τρεις χώρες – η Ιρλανδία, η Γερμανία και η Ιταλία – απολαμβάνουν πλεόνασμα στο εμπόριο αγαθών.
Το εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας σε αγαθά ήταν 57 δισ. ευρώ το 2023, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των ΗΠΑ. Το 2023, η Γερμανία πούλησε αγαθά αξίας 144 δισ. ευρώ στις ΗΠΑ, εκ των οποίων τα 22 δισ. ευρώ αφορούσαν αυτοκίνητα. Αντίθετα, οι ΗΠΑ πούλησαν αγαθά αξίας 87 δισ. ευρώ στη Γερμανία, εκ των οποίων 8,25 δισ. ευρώ αφορούσαν αυτοκίνητα.
Η Ιρλανδία έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη εμπορική ανισορροπία, ένα πλεόνασμα 50 δισ. ευρώ που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην εξαγωγή φαρμακευτικών προϊόντων στις ΗΠΑ από μεγάλες αμερικανικές πολυεθνικές εταιρείες. Όμως, θεωρείται ιδιαίτερα εκτεθειμένη.
Η Ιταλία έχει εμπορικό πλεόνασμα 41 δισ. ευρώ, πουλώντας αγαθά αξίας περίπου 65 δισ. ευρώ στις ΗΠΑ. Τα συσκευασμένα φάρμακα και τα αυτοκίνητα αντιπροσωπεύουν περίπου 5 δισ. ευρώ και 4,66 δισ. ευρώ του συνόλου των εξαγωγών αντίστοιχα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει μια πιο ισορροπημένη σχέση με τις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη αγορά μεμονωμένων εξαγωγών της Βρετανίας, αξίας 60,4 δισ. λιρών σε αγαθά το 2023, αντιπροσωπεύοντας το 15,3% του παγκόσμιου συνόλου. Το Ηνωμένο Βασίλειο εισήγαγε αγαθά αξίας 57,9 δισ. λιρών από τις ΗΠΑ.
Φόβος στις επιχειρήσεις
Οι αμερικανικές αγορές έχουν τρομάξει, με τους S&P 500 και Nasdaq να κλείνουν τις συναλλαγές του Μαρτίου με τις χειρότερες επιδόσεις τριμήνου από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η ΕΕ παρουσιάζεται ως ασφαλές καταφύγιο. «Νομίζω ότι οι επενδυτές αυτή τη στιγμή επαναξιολογούν την ΕΕ και τις επενδύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Νομίζω ότι υπάρχει μια αυξανόμενη εκτίμηση της αξίας της προβλεψιμότητας και της τάξης στην παγκόσμια σκηνή», δήλωσε ο Πασκάλ Ντόναχιου, υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας.
Μέχρι στιγμής φέτος, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 έχει κερδίσει 6,4%, ενώ ο αμερικανικός δείκτης S&P 500 έχει χάσει 5% και είχε το χειρότερο τρίμηνο από το 2022.
Τι ανέφερε για τους δασμούς η Κριστίν Λαγκάρντ
Οι σχεδιαζόμενοι δασμοί του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ θα είναι αρνητικοί σε όλο τον κόσμο, με τη ζημία να εξαρτάται από το πόσο μακριά θα φτάσουν, πόσο θα διαρκέσουν και αν θα οδηγήσουν σε επιτυχείς διαπραγματεύσεις, δήλωσε την Τετάρτη η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ.
«Θα είναι αρνητικοί για όλο τον κόσμο και η πυκνότητα και η διάρκεια του αντίκτυπου θα ποικίλλει ανάλογα με την έκταση, τα προϊόντα που στοχεύουν, το πόσο θα διαρκέσουν, το αν θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις ή όχι», δήλωσε η ίδια σε συνέντευξή της στο ιρλανδικό ραδιόφωνο Newstalk.
«Διότι ας μην ξεχνάμε ότι αρκετά συχνά αυτές οι κλιμακούμενες δασμολογικές επιβαρύνσεις, επειδή αποδεικνύονται επιβλαβείς, ακόμη και για εκείνους που τις επιβάλλουν, οδηγούν σε «τραπέζια» διαπραγματεύσεων όπου οι άνθρωποι πραγματικά κάθονται και συζητούν και τελικά καταργούν ορισμένα από αυτά τα εμπόδια», αναφέρει ο Guardian.
Δήλωση επί του θέματος έκανε την Τετάρτη στο Παρίσι και το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, τονίζοντας ότι ο υπέρμετρος ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών στην παγκόσμια οικονομία σημαίνει ότι οι κινήσεις οικονομικής πολιτικής εκεί μπορούν να επηρεάσουν τις οικονομικές αποφάσεις στην Ευρώπη.
Δηλώσεις των κρατών της ΕΕ
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους σαρωτικούς αμοιβαίους δασμούς στους παγκόσμιους εμπορικούς εταίρους αργότερα την Τετάρτη θα γίνει την κατάλληλη στιγμή, δήλωσε στους δημοσιογράφους εκπρόσωπος της ΕΕ.
«Κινδυνεύουν να είναι αρκετά ισχυροί. Ο κόσμος μιλάει για δασμούς μεταξύ 20 και 25%», δήλωσε την Τετάρτη η κυβερνητική εκπρόσωπος της Γαλλίας, Σοφί Πριμά στους δημοσιογράφους, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
«Αυτό θα οδηγήσει προφανώς σε μεγάλη οικονομική διαταραχή στα προϊόντα που επηρεάζονται, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες», πρόσθεσε η ίδια.
Ο Γάλλος υπουργός Βιομηχανίας Μαρκ Φερασκί δήλωσε νωρίτερα την Τετάρτη ότι η Ευρώπη θα απαντήσει με «αναλογικό τρόπο».
«Είναι σαφές ότι η εισαγωγή νέων δασμών θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για τους Ιταλούς παραγωγούς», δήλωσε η Τζόρτζια Μελόνι, παρευρισκόμενη σε τελετή απονομής βραβείων ιταλικής κουζίνας.
Η Μελόνι, φίλη του Τραμπ, η οποία ήταν πιο επιφυλακτική από άλλους ηγέτες της ΕΕ σχετικά με το πώς θα πρέπει να αντιδράσει το μπλοκ στους δασμούς, δήλωσε ότι δεν αποκλείει «επαρκείς απαντήσεις» για την υπεράσπιση των ιταλικών προϊόντων.
Ξεχωριστά, ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της, Τομάσο Φότι, προειδοποίησε κατά της προσέγγισης «tit-for-tat» από την Ιταλία και την Ευρώπη.
«Δεν πρέπει να είναι μια ενστικτώδης αντίδραση, αλλά μια λογική αντίδραση. Υπάρχει ανάγκη για διάλογο… όσο λιγότερο υψώνουμε τη φωνή μας τόσο το καλύτερο, το θέμα θα καθοριστεί όταν θα είμαστε στο (διαπραγματευτικό) τραπέζι», δήλωσε σε εκδήλωση στη Ρώμη.